Sluitstuk! 21-11-2017

Tada! In 1 en 3/4 jaar ligt tot mijn eigen stomme verbazing opeens de gehele baan, d.w.z. al het houtwerk. Het sluitstuk is het deel waar de brug in komt die over het hoofdstation gaat. Dat on uit één stuk en is wat er overbleef van het laatste grote deel dat voor het raam zit. Mooi hoe het soms kan uitkomen!

Rails even neergelegd en gebogen lopen heel mooi. Ik wilde eigenlijk rechtdoor het station oversteken, maar in de praktijk vind ik de schuine oversteek mooier. Minder bochten en een mooiere vloeiende lijn van de helix omhoog via de brug naar het lokaal station bovenin.

En ja, tong uit de mond…

Mag ik even trots zijn! Nooit gedacht dat ik mijn droomplan zo snel zou realiseren!

Keerlus Parade linksom 15-11-2017

De grote Parade kan linksom en rechtsom worden bereden, want dubbel sporig. De Parade linksom ligt bijna geheel, kon al een stukje bereden worden, maar nu heb ik het spoor helemaal elektrisch aangesloten en de keerlus geïnstalleerd. Nog een heel gedoe. Ik wist niet meer hoe ik het de vorige keer had gedaan. Even er onder kruipen en draden volgen en schema tekenen. O ja…!

Voeding gaat via het relais dat geschakeld wordt door acties op de stop bezetmelders in beide blokken. Standaard is blok 1 geschakeld zoals het vorige blok.
– trein rijdt blok 1 in en komt in de stop sectie waar een actie blok 1 ompoolt
– trein rijdt blok 2 in en komt in de stop sectie waar een actie blok 1 terug poolt
Simpel, al vergt het meer bedrading en schakelingen dan de eenvoud van het idee.

Op de bezetmelder van Huib Maaskant reserveer ik 2 x een ingang en twee uitgangen voor twee keerlussen: eentje linksom en eentje rechtsom. Daartoe onderbreek ik de baan van de twee voedingen en beperk die tot 2 uitgangen. De overige uitgangen krijgen daartoe elk onderop een voeding gesoldeerd, omdat de twee hoofdingangen nu voor de keerlussen zijn bezet.
Dit apart aansluiten is nodig, omdat de polariteit omdraait en dan zou de bezetmelder kortsluiting geven. Immers wordt de voeding dan de massa.

En zo ziet hij er nu uit.

Vervolgens het schakel relais aangesloten. Let op het wonderschone soldeerwerk! Hij is erg klein en zit op een ongelukkige plek onder de baan, lastig om ter plekke te solderen. Maar goed, dat hoeft maar 1 x en dan werkt het. Nog even de laatste wisseldecoder installeren en daar een adres reserveren voor het schakelen van het relais. Gelukkig kreeg ik de DR4018  wisseldecoder van Digikeijs nu heel snel aan de praat. We’re learning!

Dan in iTrain alles aanmaken, inrichten en koppelen en tada: een Class 40 rijdt met 8 rijtuigen vrolijk de Parade linksom en schakelt keurig middels twee acties om en terug.
De twee blauwe vierkantjes zijn de acties. De bovenste schakelt de polariteit om van het blok waar de trein zich bevindt. De andere links schakelt de polariteit weer terug. Werkt perfect.

En daar staat de trein, op het hoogste punt aangekomen, net voor de overloopwissels voor het lokale stationnetje aldaar.

Overigens lijkt de helling niet helemaal gelijkmatig, daar moet ik nog even goed naar kijken. De Class 40 slipt af en toe, maar met de 8 Mk 1 rijtuigen is dit verreweg de zwaarste trein om te trekken. Deze Mk 1 rijtuigen rijden erg zwaar, deels door eigen stroom afname.

Parade track half gelegd 12-11-2017

Soms gaat het tergend langzaam, soms gaat het vliegensvlug. En opeens ligt de ondersteuning voor de Parade track er. Kwestie van 3 grote platen en een aanvulstuk. Meteen de rails los neergelegd om het effect te bekijken. Wow, opeens wordt een droom wekelijkheid en denk je dat je droomt…

Meteen kurk gesneden, een stuk van het lokaal station geplakt en de binnenbaan gelegd. Prachtig mooi glooiende bochten van minimaal 100cm radius. Daar rijden de treinen straks prachtig vloeiend doorheen.
Het kurk leg ik vast met houtlijm en kleine rail spijkertjes, die zijn daar prima voor en ik had er per ongeluk veel te veel besteld. Prima bestemming dus.

Vanmiddag rails gelegd en al 3 wissels geïnstalleerd. De rails was makkelijk, gewoon de kurkbedding volgen en met een rijtuig de vloeiendheid van de bocht controleren. Mooi gezicht als het draaistel steeds in dezelfde stand blijft.

De wissels plaatsen was iets lastiger, omdat de wisselmotoren er niet direct onder kunnen. Truc: wisselmotor op een triplex plankje schroeven en het plankje onder de baan schroeven, dat past wel. Het is altijd weer even puzzelen, maar ook blij en licht trots als zich wel een oplossing aandient.

Het lokaal station heeft een iets andere opzet gekregen. Doordat er ruimte is voor 4 sporen kon ik het perronspoor doorschuiven naar langs de muur i.p.v. helemaal in de bocht. Daardoor komt slechts één overloopwissel op de brug te liggen, wat al lastig genoeg i.v.m. de wisselmotor plaatsing. Daar heb ik nog geen goed antwoord op.

Maar kijk: 3 niveau’s!

Parade begint vorm te krijgen 7-11-2017

Door twee halve platen spaanplaat op maat te zagen groeit de Parade track opeens heel hard een wat een mooi gezicht. Je kunt nu al echt tussen de treinen zitten.

Zorgvuldig meten en aftekenen betekende dat vanaf de deur een lang stuk in één keer geplaatst kon worden, gekoppeld aan het stations deel en verder bevestig met van die ouderwetse boekensteunen. Die hebben overigens één nadeel: ze zijn nooit 100% haaks. Eigenlijk helt dit baandeel iets naar beneden, al zie ik dat alleen met een waterpas. Er zitten al vulstukjes onder om het vlakker te krijgen, maar eenmaal geplaatst kan ik niet meer bij de schroeven, dus nog dikkere vulstukjes plaatsen gaat niet meer. Of ik moet de plaat losschroeven, steunen losschroeven, plaat herplaatsen, dikkere vulstukjes nemen en dan flink schuin een nieuwe schroef nemen. Misschien… maar zo kan het eigenlijk ook wel. Met het blote oog zie je niets van een helling.

De volgende is achterin gekomen, vrijwel over de volle breedte. Prachtig gezicht.
Geprobeerd een mooie helling te creëren, want ik moet zo’n 10cm zakken naar de aansluiting helemaal aan de andere kant bij de helix. Zo te zien moet dat lukken: 10cm over 400cm is 2,5% helling wat heel netjes is. Maar zo gelijkmatig lukt me dat niet. Wat er nu ligt ziet er goed uit.

Links en rechts in de hoeken kan ik een mooi stuk scenery maken, links iets industrieels met de 2 opstelsporen en rechts misschien iets agrarisch, weet ik nog niet.

Inmiddels al het vervolgstuk aan het bepalen met hetzelfde punt: mooie helling maken. Deze plaat komt onder het raam door en steunt deels op de poten van het station, deels op boekensteunen onder het raam geschroefd. Daarna is het enkel een tussenstuk maken om op de helix aan te sluiten. En dan nog het bovenste spoor aldaar naar de brug over het station leggen. Bijna klaar!

Laatste bezetmelder – rondje lokaalspoorweg af! 27-10-2017

Vanwege de uitbreiding van het rondje lokaalspoorweg achter het station langs was een volgende bezetmelder nodig. besteld bij www.floodland.nl/aim, keurig bezorgd, ditmaal de onderdelen via www.reichelt.nl, omdat Conrad 1 onderdeel niet topvoorraad had, in elkaar gesoldeerd, en toen oeps.

De led brandde niet. Ontdekt dat ik 4 IC’s verkeerd om had geplaatst. Waarom? Eén serie IC’s was een ander merk en die hebben geen holletje om aan te geven welke kant ze op moeten, maar een getekend bolletje.
Dus bij de andere IC’s volgde ik ook het bolletje met als gevolg dat ze verkeerd om kwamen.
Omgedraaid: led brandt!
Maar bij aansluiting valt de hele keten van bezetmelders uit in iTrain. Misschien de IC’s vernield?
Vier nieuwe besteld, relatief duur, omdat de porto veel meer is dan die 4 kleine onderdelen.
Nieuwe geplaatst: zelfde resultaat. Huh?

Eddy de Boer als helpdesk ingeschakeld die grinnikend open deed en al had gedacht dat het kwam doordat dit een nieuw type bezetmelder is. Had zelf al zo’n vaag gevoel dat dit type afweek, maar dat hoeft niets te betekenen.

Oplossing: verloopt plaatsen dat de draadjes zodanig verwisselt dat deze bezetmelder zich als S88 gedraagt en niet als S88N wat de nieuwe internationale norm schijnt te zijn.
Verloopje besteld, weer meer geld en ja, een kant en klare bezetmelder was inmiddels goedkoper geweest, maar dit is veel te leuk.

De nieuwe bezetmelder komt als laatste in de keten. Het verloop komt op het laatste oude type. En na aansluiting werkt alles alsof er nooit iets aan de hand is geweest. Tada!

Nieuwe type bezetmelder: de BMD-16N-SD

Het verloop op het laatste oude type, de BMD-16-SD

Het verloop: pinnetjes op de print gesoldeerd, stekkertje op het verloop en zo in elkaar geprikt.

Rondje lokaalspoor gereed
Nu deze bezetmelders het doen kan ik eindelijk na bijna 2 jaar een echt rondje rijden. Nou ja, echt, eigenlijk wil je geen rondje rijden, maar dit is dan ook wel een heel mooi veredeld rondje. Het lokaalspoorweg vertrekt zichtbaar voor het hogere spoor langs, duikt een tunnel in en komt dan via het passeerspoor weer tevoorschijn achter het station. Daar kan gehanteerd worden maar het hoeft niet.
Dan doorrijdend een tunnel in en achter en onder de hoofdbaan langs weer tevoorschijn vlak voor de entree van het lokaalperron van het station.

Een heel mooi rondje waar ik heel blij mee ben. Een Class 105 doet er met rustig boemelen 2 minuten over. Prachtig!

Lokaalspoor rond 18-9-2017

Probleem van het lokaalspoorweg: het is voor een te groot deel onzichtbaar. Lokaaltjes rijden bijna altijd onder een ander spoor.

Oplossing: spoor achter het hoofdstation tevoorschijn laten komen en weer laten verdwijnen, het onderste groene spoor. Lokaaltjes steken als het ware hun neus even om de hoek.
Ze kunnen stoppen, maar hebben geen aansluiting met het station zelf.
Dit is misschien niet spoor logisch, maar als compromis om ze wat meer in het zicht te houden een prima oplossing. Ben er blij mee.

Van links komt het lokale spoor achter het grote station aan…

… zodat een trein kan stoppen en verder rijdt de tunnel in onder The Parade.
En dit natuurlijk ook de andere kant op.

Lijkt me een mooi gezicht als ze achter het grote station tevoorschijn komen, evt. stoppen en weer in de tunnel verdwijnen.

Probleem: direct erna ligt het passeer spoor. Het kan voorkomen dat een lokaaltje vertrekt naar rechts en dat direct daarna uit die richting een ander lokaaltje binnenkomt.
Moet het passeer spoor dan achter het station komen te liggen? Nee, dat neemt te veel ruimte in. Juist dat ene enkele spoor werkt zo mooi. Maar helemaal kloppen doet het niet. Dat wordt een wachttijd instellen voor tegemoet komende treinen.

Het vergt ook meer bezetmelders, dus nog een zelfbouw bezetmelder bij Huib Maaskant besteld.

S-bochtje van/naar het passeer spoor

Na het passeer spoor ligt een gebogen wissel, omdat oorspronkelijk dit spoor onder het raam door moest gaan lopen. Toch gehandhaaft, omdat ik anders een wissel over heb en er nog een moet bestellen. Nu zit er een miniem bochtje in wat binnen de tunnel komt te liggen.
Ook komt de trein niet direct naast het station uit, maar heeft een eigen richting waardoor het meer eigen is.

Ik zou er een hekwerk kunnen plaatsen om het fysiek te scheiden van het hoofd station. Dat wijst zich later wel.

Maar het gehele treinenspel wordt een stuk mooier!

Plaat dekt kwetsbare elektronica af

Zo ziet het er her en der onder  de baan uit: de nodige kwetsbare elektronica.
Tja, en zoveel keren kruip je onder je baan en gebeurt er niets, zo kruip je er onder en valt er een wisselbalk draad uit. Ja hoor, van een Hoffmann wisselmotor is het plastic houdertje afgebroken waardoor de wisseldraad er uit viel.

Een email naar de verkopende firma Aspenmodell gaf direct een verlossend antwoord: ze sturen er een aantal gratis op. Met zeer hartelijke dank voor deze goed service. Het zal nog we eens gebeuren.

Ik dacht, als ik op die plek onder baan niets meer hoef te monteren maak ik een beschermplaat zodat ik er veilig onderdoor kan zonder iets aan te raken. Dat dus nu maar meteen gedaan. Een triplex plaatje dat aan een kant in hoekijzertjes hangt en aan de andere kant vast wordt gehouden met twee draaibare haken. Werkt prima, zit prima, is alleen wat lager dan gehoopt, maar nog goed onderdoorkruipbaar. Hopelijk over 10 jaar ook nog.

De afdekplaat op z’n plek.

Minder onderdoorkruipruimte, maar nog steeds voldoende

Makkelijk: haakje draaien en de plaat kan verwijderd worden.

En zo staat hij aan de kant en kan ik monteren of… repareren!

Double Junction schakelen 4-9-2017

De hoofdlijn heeft een double junction, een dubbele aftakking.
Om deze situatie goed te schakelen, met name de polariteit van de puntstukken van de kruising, kostte me even wat piekeren en goed nadenken.
Ik vond wel wat voorbeelden, maar meestal op een andere manier geschakeld of bediend.
Dit schema dat ik op rmweb.co.uk vond, is precies mijn situatie en is super duidelijk:

Het gaat om:

  1. bepalen van de bezetmelders
  2. omzetten van de wissels
  3. schakelen van de puntstukken van het kruiswissel

Ad 1
Er zijn 3 rijpaden in elk waarvan er altijd twee treinen tegelijk kunnen rijden:

  • beide wissels rechtuit
  • boven rechtuit en onder afbuigend
  • beide afbuigend

Boven afbuigend en onder rechtuit kan voorkomen, maar geven een rood sein voor een van de rijpaden.

Als je in iTrain deze drie wissels op 1 bezetmelder zet, kan er altijd maar één trein rijden, omdat iTrain alle wissels bezet meldt en bezet houdt. Gezien de 3 mogelijk rijpaden krijgt elk wissel een eigen bezetmelder.

Ad 2
De twee wissels worden met de Hoffmann motor omgezet en schakelen daarmee de polariteit van hun puntstuk.

Ad 3
De polariteit van de puntstukken van het kruiswissel worden omgezet door een bistabiel relais.
Gespiegeld worden de rechter- en linkerrail naar de twee puntstukken geschakeld.
Dit relais wordt geschakeld met het bovenste wissel:

  • adres 61 rode knop: bovenste wissel en kruiswissel op rechtuit – onderste wissel stand geen invloed
  • adres 61 groene knop: bovenste wissel en kruiswissel op afbuigend – onderste wissel afbuigend geen invloed, op rechtuit geeft rood sein

Hier het volledige schema van de 3 rijpad mogelijkheden.

Beide wissels afbuigend

Beide wissels rechtuit

Boven rechtuit en onder afbuigend

Je kunt uiteraard vanuit de bezetmelder de voedingsdraad direct aan het relais leggen, maar ik heb bewust voor de visuele duidelijkheid bij alle wissels zowel een aparte voedingsdraad (blauw) naar de rails gelegd, als een draad van de rails (paars) naar de wisselmotor en van daaruit een draad (oranje) naar het puntstuk. Dit werkt voor mij prima en als niet elektronicus helpt dit e.e.a. uit elkaar te houden als ik onder de baan kijk.

Installatie 7-9-2017

Vandaag deze opzet geïnstalleerd. Het is altijd even wat werk, zeker als je er onder de kruising wat lastig bij kan. Ook vertinnen, gaatjes door de baan boren, aansluiten, testen. Goed te weten dat ik het in 1 keer goed had. Gebeurt ook niet altijd.

De double junction, dubbele aftakking, met rechts de 2 wisselmotoren met daarboven het kleine bistabiele relais

Het bovenste wissel (rechter op de foto) heeft adres 62 op de DR4018 en daar heb ik het relais bij aangesloten. Dat relais trekt nauwelijks stroom, dus dat kan makkelijk.

In iTrain vervolgens deze kruising ingevoerd als kruiswissel en mee laten schakelen met wissel 62. Het mooie is dat met het schakelen van wissel 62 ook het kruiswissel visueel omschakelt en je dus prachtig het rijpad ziet. Bij de korte kruising in het lokale spoor is me dat nog niet gelukt. Nog even op studeren.

Kruising polariteit schakelen

Ik heb een Tam Valley Dual Frog Juicer Universal gekocht. Een wat?

Een wissel kan met de wisselmotor de polariteit van het puntstuk (frog in het engels) schakelen. Maar bij één kruising liggen niet direct wissels in de buurt waarmee je de polariteit kan schakelen. Hoe zorg je dat hier de polariteit goed schakelt voor de 2 rij richtingen?

Deze korte kruising van Peco heeft gekoppelde geïsoleerde puntstukken. Ik vermeld dat, omdat sommige kruisingen puntstukken gescheiden hebben voor de twee richtingen. Hier moet ik dus steeds de polariteit van schakelen.

Ik heb dat opgelost met de Tam Valley Dual Frog Juicer Universal, zie hun website.
Vervolgens in Engeland bij DCC Coastal besteld.

Deze schakeling detecteert stroom die door de kruising gaat als er een trein overheen rijdt. Als de polariteit verkeerd om staat detecteert hij de daardoor ontstane kortsluiting en schakelt in slechts enkele milliseconden de polariteit om. Zie hieronder een animatie hoe het aangesloten is en functioneert (bron: dccwiki.com). Erg simpel eigenlijk: ruilvoeding aansluiten vanuit de bezetmelder (alle wissels zijn bij mij bezetgemeld) en de 2 aansluitingen naar de punstukken van de kruising.

Niet iedereen is gecharmeerd van deze kortsluit meet methode, maar het werkt volkomen onopgemerkt: geen stotter of hort van een trein te bemerken. Het kan zijn dat dit soort schakelingen vroeger minder snel reageerden, maar elektronica is zo snel, je merkt er echt helemaal niets van.

Het is prachtig eerst een trein de ene richting te zien berijden, en meteen daarna een andere de andere richting zonder enig probleem.

Hier zit hij aangesloten onder de baan. De oranje draden gaan de puntstukken. Rechts zit de voeding toevoer.

 

DR4018 wisseldecoder geplaatst 31-8-2017

Had nogal wat voeten in de aarde en twee fora, maar de eerste Digikeijs DR4018 wisseldecoder zit onder de baan, Hij is er 4 keer af geweest, 2 x voor testen en 2 x omdat het niet te doen was in die kleine gaatjes met die mij te kleine schroefjes alle draadjes te krijgen. Lig dan op mij rug met mijn hoofd geheven en dat vinden mijn nekspieren minder prettig. Althans, zo lang voor 24 draadjes.

De ompool blokjes keurig naast elkaar waarbij ik stom genoeg de eerst had afgebroken en me pas later realiseerde dat die gewoon allemaal aan elkaar op een keurig rijtje kunnen direct aan de decoder. Ik ga er een bandje of klein latje overheen maken zodat ze op hun plaats worden gehouden en niet aan de draadjes hangen.

Overigens hebben die ompool blokjes een maatje groter gaatje en schroefjes wat wel heel prettig is.